Gynllun Pont Plascrug

Mae Cyngor Tref Aberystwyth yn ysgrifennu i ddarparu ei ymateb ffurfiol i’r ymgynghoriad ar Gynllun Pont Plascrug, sy’n dod i ben ar 25 Chwefror 2026. Er ein bod wedi cwblhau’r arolwg ar-lein, gofynnwn i’r llythyr hwn hefyd gael ei dderbyn fel rhan o’r ymgynghoriad, gan nad yw fformat yr arolwg yn caniatáu inni fynegi ein pryderon a’n rhesymeg manwl yn llawn.

Ar ôl adolygu’r opsiynau’n ofalus a gwrando ar farn rhanddeiliaid lleol, mae Cyngor Tref Aberystwyth yn credu’n gryf mae Opsiwn A yw’r gorau o’r tri opsiwn a gyflwynwyd, ac heyfd yr unig opsiwn y gellir ei gefnogi’n rhesymol.

Opsiwn A
Mae Opsiwn A yn cynnig disodli’r bont bresennol yn yr un lleoliad, gan ei huwchraddio i fodloni safonau Teithio Llesol modern ac i ddarparu ar gyfer mwy o gerdded, olwynio a feicio. Mae’r opsiwn hwn yn bodloni amcanion datganedig y prosiect heb gyflwyno risgiau nac effeithiau diangen.

Yn hollbwysig, Opsiwn A yw’r unig opsiwn a gefnogir gan sefydliadau lleol allweddol, gan gynnwys Ysgol Plascrug, Ysgol Gymraeg Aberystwyth a Chlwb Rygbi Aberystwyth.

Manteision Opsiwn A:

• Dyluniad pont mwy diogel: Mae ond yn angen amddiffyniad rhag gorolwg o 2m ar y darn sy’n uniongyrchol uwchben y rheilffordd. Gall y darn sy’n weddill aros ar agor, gan ganiatáu llinellau gweld clir i’r Clwb Rygbi a Starling Cloud, gan leihau unigedd a gwella diogelwch.

• Effaith leiaf ar y tir: Yn defnyddio ôl troed presennol y bont, gan osgoi effeithiau negyddol ar Goedlan Plascrug, Maes Parcio Coedlan y Parc Isaf, Ysgol Plascrug a thir cyfagos arall.

• Llwybrau mwyaf uniongyrchol: Yn darparu’r mynediad byrraf a mwyaf cyfleus i’r ysgolion, y ganolfan hamdden, y clwb rygbi a’r ardaloedd cyfagos, gan gynnwys llwybrau byr trwy grisiau ym mhob mynedfa. Mae hyn yn arbennig o bwysig i blant ifanc sy’n teithio rhwng Camau Bach ac ysgolion lleol ar gyfer gofal cofleidiol.

• Dim colled o lefydd parcio: Yn gadael y ddarpariaeth parcio ceir ym Maes Parcio Coedlan y Parc Isaf, Clwb Rygbi Aberystwyth, Ysgol Plascrug a Chamau Bach heb ei effeithio o gwbl.

• Manteision amgylcheddol: Dim colled o goed aeddfed na difrod i fannau gwyrdd.

• Gwell diogelwch ar gyffordd: Yn caniatáu ailgynllunio cylchfan Plascrug, fel rhan o’r gwaith adeiladu, i gael gwared ar bwyntiau gwrthdaro presennol.

• Llwybro rhesymegol: Yn cadw’r defnydd o’r groesfan pelican bresennol ar Boulevard de Saint Brieuc.

• Effaith weledol leiaf

Mynediad yn ystod y gwaith adeiladu

Mae rhai wedi codi pryderon ynghylch mynediad dros dro ar draws y rheilffordd yn ystod y gwaith adeiladu. Nid ydym yn derbyn bod hyn yn rhwystr. Mae’r Ddogfen Ymgysylltu ei hun yn cydnabod y gallai fod angen pont newydd dros dro. Mae adeiladu croesfan dros dro yn arfer safonol ar gyfer prosiectau o’r math hwn ledled y DU, ac mae cyllid ar gael.

Mae Cynllun Trafnidiaeth Rhanbarthol Canolbarth Cymru yn dyrannu £10.4 miliwn ar gyfer Pont Teithio Llesol Plascrug (2026–2031), sy’n fwy na digon i gyflawni Opsiwn A ochr yn ochr â datrysiad mynediad dros dro.

Am y rhesymau hyn, mae Cyngor Tref Aberystwyth yn mynnu mai Opsiwn A yw’r unig ddewis hyfyw a chyfrifol.

Opsiwn B

Mae Opsiwn B yn cyfeirio pont newydd ar draws Maes Parcio Coedlan y Parc Isaf ac i mewn i dir Ysgol Plascrug. Mae’r dyluniad hwn yn cyflwyno problemau sylweddol, yn enwedig o ran diogelwch y cyhoedd a diogelu plant.

Anfanteision Opsiwn B:

• Cynllun caeedig ac anniogel: Mae’r amddiffyniad rhag gorolwg 2m, sy’n ofynnol ar hyd y bont gyfan, yn creu amgylchedd caeedig. Ynghyd â’r dyluniad tro U sigsag, mae hyn yn arwain at gorneli dall a mannau cudd sy’n anniogel i bob defnyddiwr, yn enwedig beicwyr, cerddwyr unigol neu’r rhai sy’n teithio ar ôl iddi nosi. Cynyddu ymddygiad gwrthgymdeithasol: Mae’n debygol y bydd y dyluniad caeedig yn creu mannau sy’n denu ymddygiad gwrthgymdeithasol. Pryderon difrifol am ddiogelu: Mae’r bont yn mynd yn uniongyrchol drwy dir Ysgol Plascrug. Risg uchel o sbwriel neu eitemau’n cael eu taflu i mewn i feysydd chwarae. Amlygu plant i sŵn ac ymddygiad gwrthgymdeithasol posibl. Agoredrwydd tiroedd yr ysgol i ffotograffiaeth o’r bont. Posibilrwydd o unigolion yn dringo i mewn i diroedd yr ysgol o’r bont. Risg o blant yn dringo allan o diroedd yr ysgol ar y bont. Cysgodi ac yn lleihau gwelededd ar gyfer goruchwylio’r maes chwarae. Mae’r bont yn rhannu prif feysydd chwarae’r ysgol o’u cae chwarae, gan gymhlethu goruchwylio a symud.
• Cynyddu ymddygiad gwrthgymdeithasol: Mae’n debygol y bydd y dyluniad caeedig yn creu mannau sy’n denu ymddygiad gwrthgymdeithasol.
• Pryderon difrifol am ddiogelu:
• Mae’r bont yn mynd yn uniongyrchol drwy dir Ysgol Plascrug.
• Risg uchel o sbwriel neu eitemau’n cael eu taflu i mewn i ardaloedd chwarae.
• Amlygu plant i sŵn ac ymddygiad gwrthgymdeithasol posibl.
• Cysylltiadau Teithio Llesol gwael: Yn cyfeirio llwybrau teithio llesol i faes parcio, gan olygu bod angen croesfan newydd i gerddwyr ar Boulevard de Saint Brieuc ac ail ddylunio Maes Parcio Coedlan y Parc Isaf yn sylweddol.
• Pellteroedd teithio hirach: Mae’r cynllun yn arwain at bellteroedd cerdded ac olwynio llawer hirach i gyfleusterau allweddol, gan effeithio ar blant, teithwyr hŷn a’r rhai ag anghenion symudedd.
• Colled lleoedd parcio ceir: Colled sylweddol o leoedd parcio ym Maes Parcio Coedlan y Parc Isaf ac Ysgol Plascrug.
• Cysgodi ac yn lleihau gwelededd ar gyfer goruchwylio’r maes chwarae.
• Difrod amgylcheddol:
• Ddinistrio coetir ac ardal natur arobryn Ysgol Plascrug.
• Pellteroedd teithio hirach: Mae’r cynllun yn arwain at bellteroedd cerdded ac olwynio llawer hirach i gyfleusterau allweddol, gan effeithio ar blant, teithwyr hŷn a’r rhai ag anghenion symudedd.
• Colled sawl coeden aeddfed.
• Colled llystyfiant sefydledig ar Goedlan Plascrug.
  • Colled sawl coeden aeddfed.
  • Colled llystyfiant sefydledig ar Goedlan Plascrug.

Am y rhesymau hyn, ni all Cyngor Tref Aberystwyth gefnogi Opsiwn B mewn unrhyw ffurf.

Opsiwn C

Mae Opsiwn C yn adlewyrchu Opsiwn B yn ei phroblemau sylfaenol. Mae’n croesi’r maes parcio, yn mynd dros dir yr ysgol, ac yn disgyn i Goedlan Plascrug gerllaw maes chwarae’r plant a reolir gan Gyngor Tref Aberystwyth. Felly mae’n cario’r un risgiau ac anfanteision ag Opsiwn B.

Anfanteision Opsiwn C:

• Cynllun caeedig ac anniogel: Mae hefyd angen amddiffyniad rhag gorolwg 2m ar hyd y bont gyfan. Ynghyd â throadau ongl sgwâr, mae hyn yn cyfyngu’n sylweddol ar welededd ac yn creu ffordd anniogel i feicwyr, cerddwyr unigol neu’r rhai sy’n teithio ar ôl tywyllu.
• Cynyddu ymddygiad gwrthgymdeithasol: Mae’n debygol y bydd y dyluniad caeedig yn creu mannau sy’n denu ymddygiad gwrthgymdeithasol.
• Pryderon difrifol am ddiogelu:
• Mae’r bont yn mynd yn uniongyrchol drwy dir Ysgol Plascrug.
• Risg uchel o sbwriel neu eitemau’n cael eu taflu i mewn i ardaloedd chwarae.
• Amlygu plant i sŵn ac ymddygiad gwrthgymdeithasol posibl.
• Agoredrwydd y maes chwarae a thiroedd yr ysgol i ffotograffiaeth o’r bont.
• Posibilrwydd o unigolion yn dringo i mewn i’r maes chwarae neu diroedd yr ysgol o’r bont.
• Risg o blant yn dringo allan o’r maes chwarae neu diroedd yr ysgol i fyny ar y bont.
• Cysgodi ac yn lleihau gwelededd ar gyfer goruchwylio’r maes chwarae.
• Cysylltiadau Teithio Llesol gwael: Fel gydag Opsiwn B, mae’r bont yn llywio defnyddwyr i mewn i faes parcio ac yn golygu bod angen croesfan newydd ar Boulevard de Saint Brieuc ac ailgynllunio Maes Parcio Coedlan y Parc Isaf.
• Pellteroedd teithio hirach: Mae’r cynllun yn arwain at bellteroedd cerdded ac olwynio llawer hirach i gyfleusterau allweddol, gan effeithio ar blant, teithwyr hŷn a’r rhai ag anghenion symudedd.
• Colled lleoedd parcio ceir: Colled sylweddol o leoedd parcio ym Maes Parcio Coedlan y Parc Isaf.
• Difrod amgylcheddol:
  • Ddinistrio coetir ac ardal natur arobryn Ysgol Plascrug.
  • Colled sawl coeden aeddfed.
  • Colled llystyfiant sefydledig ar Goedlan Plascrug.

Am y rhesymau hyn, ni all Cyngor Tref Aberystwyth gefnogi Opsiwn C mewn unrhyw ffurf.

Casgliad

Ar ôl ystyriaeth drylwyr, mae Cyngor Tref Aberystwyth yn cefnogi Opsiwn A fel yr unig opsiwn derbyniol a chyraeddadwy ar gyfer dyfodol Pont Droed Plascrug.

Mae Opsiynau B a C yn cyflwyno problemau diogelwch, amgylcheddol a chysylltedd annerbyniol, ac nid yw’r naill opsiwn na’r llall yn gydnaws ag anghenion ysgolion lleol, teuluoedd, defnyddwyr Teithio Llesol, na’r gymuned ehangach.

Rydym yn ymddiried y bydd y Cyngor yn ystyried y pryderon hyn yn llawn ac yn bwrw ymlaen â dylunio Opsiwn A yn llawn.

Yn Gywir,

Will Rowlands

Clerc y Dref & SAC

Dros ac ar ran Cyngor Tref Aberystwyth